Tarih
Hasköy İlçesinin tarihi,Bizanslılar devrine kadar
uzanmaktadır. 1071 Malazgirt Meydan savaşından sonra
İlçenin yerli halkı Basra’dan göç ederek, Batman İli
Sason İlçesi ve Bitlis İli Mutki İlçesi üzerinden
gelip,İlçeye yerleşmişlerdir.
Coğrafya
Batı ve Kuzeybatıda Muş ,Kuzeydoğuda Korkut İlçesi, Doğu
ve Güneyde ise Bitlis İli hudutları ile çevrilidir.
Yüzölçümü bakımından İlin en küçük İlçesidir. İlçenin
deniz seviyesinden ortalama yüksekliği 1400 metre
civarındadır. İlçenin güneyi engebeli bir alana sahip
olduğundan,bu kesimde ortalama rakım 1850 metreye kadar
çıkmaktadır. İlçenin kuzeyinde ise Korkut İlçesi
sınırları içersinde kuzeybatı-güneydoğu doğrultulu Otluk
ve Karaçavuş dağları uzanır. İlçe alanının büyük bir
bölümünü kaplayan Muş Ovası bu iki yükselti arasında
yern almaktadır. Hasköy İlçesinin en önemli akarsuyu
Karasu Irmağıdır. Sazlıkbaşı köyünün güneyinden İlçemiz
sınırlarına giren Karasu Irmağı,güneydoğu istikametine
doğru akar. Düzkışla beldesinin batısında İlçe
Hudutlarını terk eder. Ayrıca İlçenin içersinde geçmekte
olan Değirmen deresi Karasu ırmağına dökülmektedir.
Otluk ve Karaçavuş dağları zirve bölümü ormanlık olup,bu
bölümle ovaya doğru uzanan vadi tabanları örtü gizleme
yapar. İklim Doğu Anadolu’nun karasal iklim
özelliklerine sahiptir. Kışları çok soğuk ve kar
yağışlı,yazları ise sıcak ve kurak geçmektedir.
Nüfusu
1990 nüfus sayımı İlçe merkezinde 10.532 ve köylerde ise
14.402 dir. 1997 nüfus sayımında ise İlçe merkezi 17.448
16.719 olmuştur. Bu şehir merkezine dışardan göçün
olduğunu göstermektedir. Nüfus verilerine göre İlçemize
özellikle Tütün tarladan kaldırma döneminde Sason ve
Mutki köylerinden şehir merkezine çalışmak için aileler
dışarıdan gelmektedirler. Ayrıca aile geçimi tarıma
dayandığı için tarlada çalışacak elemana ihtiyaç
bulunduğundan İlçemizde nüfus planlaması başarıya
ulaşmamaktadır. Ayrıca Hasköy-Mutki yolunun açılması
nedeniyle de İlçeye yeni göçler olmaktadır. 2000 Yılı
Nüfus sayım neticesi Devlet İstatistik Enstitüsünce
veriler kesinlik kazanmadığından dolayı nüfus sayıları
yazılmamıştır.
İdari Durumu
İlçe köy iken, 1968 yılında kasaba, 19.06.1987 Sayılı
Kanunla İlçe durumuna getirilmiştir. Kuruluş yılında
İlçemize 1 kasaba 47 köy bağlı iken, Korkut beldesinin
1990 yılında İlçe oluşuyla 30 köy Korkut ilçesine
bağlanmıştır. İdari yönden İlçemize bağlı 1 belde,17 köy
ve 3 yerleşim birimi mevcuttur. İlçe merkezinde 3
(Kültür, Sunay, Sayanlar), Düzkışla beldesinde 3
(Yenimahalle, Kültür, Bahçelievler) olmak üzere 6
mahalle muhtarlığı vardır.
Sosyal Durumu
İlçemiz halkı etnik yönden genel olarak bütünlük arz
eder. Gelenek,görenek,örf –adet ve ananeler
sürdürülmektedir.
Eğitim ve Kültür
İlçe olmadan önce merkezde 1 lise, 3 ilkokul ile
okuma-yazma oranı oldukça düşüktü. o, tarihten sonra
İlçede ek olarak 1 YİBO, 2 İlköğretim okulunun açılması
okuma oranını yükseltmiştir. Genelde kızların İlçe
merkezinde okuma oranı % 76 Erkeklerin ise % 91 Köylerde
ise kızların okuma oranı %67 ve Erkeklerin ise okuma
oranı % 78’dir. İlçede 1996 yılında faaliyete giren İlçe
Halk Kütüphanesinde 3010 demirbaş kitap bulunmaktadır.
İlçemizi Muş Amatör Kümede Hasköy Spor Kulübü,Yıldız
Spor Kulübü ve Dağdibi Spor Kulubü temsil etmektedir.
İlçe Merkezinde 1 kapalı stad bulunmaktadır.
Ekonomi Durumu
Tarım ve hayvancılık İlçe ekonomisinde önemli yer
tutmaktadır. İlçede otobüs işletmeciliği ve yurt dışında
işçi olarak çalışan halkın çokluğu İlçenin ekonomik
gelişmesine katkıda bulunmaktadır. Domates, biber,
patlıcan, soğan, fasulye ve kavun-karpuz
yetiştirilmektedir. Tütün, şeker pancarı ve buğday
halkın başlıca geçim kaynağını teşkil etmektedir. 3
yerleşim yerinde (İlçe merkezi, Büvetli ve Dağdibi
köylerinde) arıcılık yapılmaktadır. 450 kovan mevcuttur.
İlçede Holştain, Brown, Swis ve melez olmak üzere süt ve
et hayvancılığı yapılmaktadır. İlçemizde yıllık olarak
büyük baş hayvanlardan 3.950 ton, küçük baş hayvanlardan
93,5 ton süt elde edilmektedir. Hayvansal ürünler
genellikle üreticilerin kendi ihtiyaçları için
üretilmekte,fazla kısmı ise çevre pazarlarında
satılmaktadır. İlçe de büyük sanayi kuruluşu yoktur.
Vergiye dahil basit usulde mükellef sayısı 90 gerçek
usulde mükellef sayısı 153 ve gerçek usulde katma değer
vergisi mükellef sayısı 144 ve kurumlar vergisi mükellef
sayısı 20’dir. En büyük istihdam yeri olarak 1998
yılında faaliyete geçen Tekel Yaprak İşletme deposu
görülmektedir.
Ulaşım
İlçe merkezi; Muş İlimizi Doğu Anadolu’nun diğer
illerine bağlayan karayolu ağı üzerinde bulunmaktadır.
İlçe Merkezi Muş İline 18 Km. uzaklıkta olup yol
asfaltla kaplıdır. Ayrıca İlçemiz sınırları içerisinden
Muş-Tatvan demiryolu hattı geçmektedir. Köy yollarımızın
1998 yılı içinde Valilikçe yapılan çalışmalarda 14
köyümüze asfalt kaplama tamamlanmış, diğer yollarımız
stabilize kaplamadır. 1985 yılında faaliyete giren Posta
işletmesi merkezde 1300, Gökyazı Köyünde 228, Umurca
Köyünde 254 kapasiteli telefon santrali ile hizmet
vermektedir.
Mahhali İdareler
Köyler
Köylerimizin Geçim kaynakları tarım ve hayvancılıktır.
Elektrik, yol ve telefon gibi hizmetler köylerimizin
tamamına ulaşmıştır. Köylerimizde en büyük eksiklik içme
suyunun giderilmemiş olmasıdır. 17 köy , 3 yerleşim yeri
vardır. Dağdibi ve Gökyazı köylerinde köy konakları
vardır. Otaç, Sarıbahçe, Gökyazı ve Dağdibi köylerinde
sağlık evi mevcut olup, personel atanmadığından kapalı
bulunmaktadır. Belediyeler
İlçemizde Hasköy merkez ve Düzkışla kasabasında Belediye
teşkilatı mevcuttur. Hasköy Belediyesi
1968 tarihinde kurulmuştur. Sunay, Kültür ve Sayanlar
mahallesi olmak üzere toplam 3 mahalleye hizmet
vermektedir. 1997 Genel Nüfus Tespitine göre İlçe
Merkezinin nüfusu 18.242’dir. Belediye hizmet binası
inşaatının %90’ı, kanalizasyon inşaatının %30’u, yeni
şebeke içme suyunun %100’ü tamamlanmıştır. İlçede ilk
imar planı 31.11.1969 tarihinde,ikinci imar planı
07.10.1991 yılında uygulamaya konulmuştur. ve 3 dairelik
lojmanı vardır.1 binek Belediyeye ait 1garaj, 1 idare
binası,1 mezbahane,1 Hükümet binası olarak kullanılan
işhanı,16 sosyal konut, 1 oto,2 otobüs,1 ambulans,2
itfaiye,1 vidanjör,2 kamyon,1 et arabası,1 greyder, 1
kepçe,1 traktör ve 1 traktör kazıcısı vardır. Düzkışla Belediyesi
1992 yılında kurulmuştur. Bahçeli evler, Kültür ve Yeni
mahalle olmak üzere 3 mahalleye hizmet vermektedir.1997
Genel Nüfus Tespitine göre 4.472 nüfusu olan
kasabamız,İlçemizin en büyük yerleşim birimidir. Araç
olarak;1 kepçe,1 kamyon,1 yarım otobüs ve 1 traktör
vardır.
